فناوران یك شركت صنعتی موفق به تولید سرههای نانوكامپوزیت مس-آلومینا شدند كه عملكرد الكترود جوشكاری را در شرایط سخت بهبود میبخشد.
یك شركت صنعتی با بهرهگیری از فناوری نانو و تكیه بر تجربهای بیش از دو دهه در صنعت جوشكاری، موفق به توسعه و تولید سرههای نانوكامپوزیت مسـآلومینا شده است؛ محصولی كه با ساختار مهندسیشده در مقیاس نانو، عملكرد الكترودهای جوشكاری را در شرایط كاری سخت بهطور محسوسی بهبود میدهد.
این شركت فعالیت خود را از سال 1370 با تمركز بر طراحی و ساخت ماشینهای مخصوص و خطوط تولید اتوماتیك آغاز كرد و در ادامه، با تأسیس شركت نوین پردازان قطعه در سال 1381، مأموریت تولید قطعات یدكی و مصرفی دستگاههای جوش مقاومتی را بهصورت تخصصی دنبال نمود.
مهندس علیرضا جانآبادی، مدیرعامل این شركت ، با اشاره به سابقه و دامنه فعالیتهای این مجموعه توضیح داد كه شركت در حال حاضر تأمینكننده طیف گستردهای از قطعات یدكی مصرفی دستگاههای جوش مقاومتی برای خطوط تولید تیرچه و مش، صنایع لوازم خانگی و بخشهایی از صنعت خودروسازی است.
به گفته وی، در سالهای اخیر، تولید انواع كوبل خودرو نیز به سبد محصولات شركت افزوده شده و این مجموعه توانسته است پاسخگوی نیازهای متنوعتری از بازار صنعتی كشور باشد.
محور اصلی این ارائه، معرفی محصول جدید شركت با عنوان «سرههای نانوكامپوزیت مسـآلومینا» بود؛ محصولی كه بهطور خاص برای كاربرد در الكترودهای جوشكاری مقاومتی طراحی شده است.
جانآبادی با اشاره به محدودیتهای آلیاژهای متداول مس در دماهای بالا توضیح داد كه در بسیاری از تركیبات رایج، افزایش دما منجر به نرمشدگی ساختار و افت استحكام مكانیكی میشود؛ پدیدهای كه به كاهش دقت جوش و افزایش هزینههای تعمیر و تعویض ابزار میانجامد.
به گفته او، در نانوكامپوزیت مسـآلومینا، رویكرد متفاوتی برای استحكامبخشی به كار گرفته شده است.
در این ساختار، بهجای تكیه بر عناصر آلیاژی محلول، از ذرات اكسید پایدار در مقیاس نانو استفاده میشود. این ذرات كه بهصورت یكنواخت در ماتریس مس توزیع شدهاند، مانع از رشد دانهها و تغییرات نامطلوب ریزساختار در دماهای بالا میشوند. در نتیجه، خواص مكانیكی ماده حتی در شرایط حرارتی شدید، تغییر محسوسی نخواهد داشت.
مدیرعامل این شركت به روشهای مختلف ایجاد ذرات اكسید در ماتریس مس اشاره كرد و گفت كه در میان شیوههایی مانند ذوب و ریختهگری یا متالورژی پودر، روش اكسیداسیون داخلی از كارآمدترین گزینهها برای دستیابی به توزیع بهینه ذرات نانویی محسوب میشود.
در این فرآیند، آلومینیوم محلول در مس تحت شرایط كنترلشده اكسید میشود و ذرات آلومینا با اندازه نانومتری، فاصله كم و پراكندگی یكنواخت در سراسر ساختار شكل میگیرند؛ ویژگیهایی كه مستقیماً بر بهبود استحكام، پایداری حرارتی و مقاومت سایشی اثر میگذارند.
جانآبادی تأكید كرد كه استفاده از این نانوكامپوزیت، علاوه بر افزایش مقاومت در برابر نرمشدگی حرارتی، رسانایی الكتریكی مناسب را نیز حفظ میكند؛ عاملی كه برای الكترودهای جوش مقاومتی، اهمیت حیاتی دارد.
این تركیب از خواص، موجب افزایش عمر مفید الكترودها، كاهش توقف خطوط تولید و بهبود كیفیت جوش در كاربردهای صنعتی میشود.
این شركت در حال حاضر، علاوه بر این محصول نانویی، انواع الكترودها و سرههای جوشكاری با آلیاژهای متداولی همچون مسـكرومـزیركونیوم و مسـبریلیومـكبالت را نیز تولید و عرضه میكند.
تمامی این محصولات در چارچوب كنترلهای دقیق فنی و كیفی تولید میشوند تا دقت ابعادی، دوام مكانیكی و عملكرد الكتریكی آنها در سطح مورد انتظار صنایع حفظ شود.
به گفته مدیرعامل این شركت، هدف از ورود به حوزه نانوكامپوزیتها، صرفاً ارائه یك محصول جدید نبوده، بلكه انتقال دانش فنی پیشرفته به بدنه صنعت جوشكاری كشور و كاهش وابستگی به نمونههای وارداتی در دستور كار قرار داشته است.
تولید صنعتی نانوكامپوزیت مسـآلومینا را میتوان نمونهای روشن از همافزایی علم مواد و صنعت دانست؛ مسیری كه در صورت تداوم، میتواند جایگاه ایران را در زنجیره تأمین قطعات پیشرفته صنعتی در سطح منطقه و حتی فراتر از آن ارتقا دهد.
