معاون وزیر ارتباطات در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی (WSIS) ضمن تشریح پیشرفتهای ایران در دولت هوشمند و هوش مصنوعی، بر لزوم رفع موانع ناشی از تحریمها تأكید كرد و از آمادگی كشورمان برای همكاریهای منطقهای جهت توسعه مدلهای زبانی هوش مصنوعی فارسی خبر داد.
محمدمحسن صدر، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جریان حضور در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی (WSIS) و میزگرد تخصصی وزرای این اجلاس، با تشریح اقدامات و برنامههای جمهوری اسلامی ایران در حوزه توسعه دیجیتال، دولت هوشمند و هوش مصنوعی، بر ضرورت تحقق توسعه فراگیر فناوری، كاهش شكاف دیجیتال و مقابله با موانع ناشی از اقدامات قهری یكجانبه تأكید كرد و از آمادگی ایران برای همكاریهای منطقهای در توسعه مدلهای زبانی هوش مصنوعی زبان فارسی خبر داد.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در سخنرانی خود در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی (WSIS)، با گرامیداشت یاد جانباختگان جنگ تحمیلی، بهویژه كودكان بیگناه میناب، اظهار كرد: در جریان جنگ، زیرساختهای عمومی كشور از جمله بخشهای فناوری، نوآوری، مدارس، دانشگاهها و همچنین زیرساختهای ارتباطی نظیر امكانات پخش زنده و ایستگاههای پخش زمینی بهصورت سیستماتیك و عمدی هدف حمله قرار گرفتند.
وی با تأكید بر اینكه توسعه دیجیتال باید بر اصل «فناوری در خدمت همه» استوار باشد، گفت: اطمینان از فراگیر و كاربرمحور بودن خدمات عمومی دیجیتال صرفاً یك موضوع فنی نیست، بلكه بیانگر تعهد دولتها برای بهرهمندی برابر همه شهروندان از فناوری اطلاعات و ارتباطات است و ارائه خدمات الكترونیكی فراگیر و كارآمد، بخشی از مسئولیت اجتماعی دولتها به شمار میرود.
توسعه زیرساختهای ارتباطی و خدمات دیجیتال در سراسر كشور
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به سیاستهای توسعهای كشور در دو دهه گذشته افزود: برنامههای توسعه ملی همواره بر گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات تأكید داشتهاند و در آخرین برنامه توسعه نیز محورهایی همچون توسعه اقتصاد دیجیتال، بهكارگیری فناوریهای نوظهور و ارائه خدمات الكترونیكی پیشرفته بهطور ویژه دنبال میشود.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با تشریح آخرین وضعیت توسعه زیرساختهای ارتباطی كشور گفت: پوشش پهنباند سیار امروز تقریباً سراسر ایران را دربر گرفته و از طریق طرح خدمات عمومی اجباری (USO)، دسترسی ساكنان مناطق روستایی و كمتر برخوردار به اینترنت پهنباند و خدمات ارتباطی عمومی با قیمت مناسب فراهم شده است. همچنین توسعه فناوری نسل پنجم ارتباطات (5G) در شهرهای بزرگ و مراكز استانها در حال تكمیل است.
صدر این دستاوردها را حاصل فعالیت اپراتورهای دارای مجوز در بخشهای دولتی و خصوصی دانست و افزود: ایران توانسته است پلتفرمهای بومی موفقی در حوزه پیامرسان، شبكههای اجتماعی، تجارت الكترونیكی، خدمات ویدئوی درخواستی و پخش برخط ایجاد و توسعه دهد.
وی همچنین با اشاره به برنامههای دولت برای یكپارچهسازی خدمات عمومی اظهار كرد: سازمان فناوری اطلاعات ایران با هدف رفع آثار منفی چندپارگی میان دستگاههای اجرایی، پروژههایی مبتنی بر معماری «سامانه سامانهها» (SoS) را اجرا كرده است؛ رویكردی كه ضمن حفظ استقلال سازمانها، امكان همكاری میان آنها از طریق استانداردهای باز و پروتكلهای مشترك را فراهم كرده و تبادل امن اطلاعات میان دستگاهها را بدون خدشه به حاكمیت دادهها ممكن میسازد.
آمادگی ایران برای همكاری منطقهای در توسعه هوش مصنوعی
صدر در میزگرد تخصصی وزرای حاضر در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی نیز با اشاره به گسترش نقش فناوریهای نوظهور، بهویژه هوش مصنوعی، در حكمرانی جهانی اظهار كرد: هرچند فناوریهای نوظهور در زمان تدوین اسناد WSIS در ابتدای مسیر توسعه قرار داشتند، اما اصول، فرصتها و چالشهای مطرحشده در این اسناد همچنان اعتبار خود را حفظ كردهاند و این اسناد همچنان یكی از مهمترین چارچوبهای جهانی در حوزه جامعه اطلاعاتی محسوب میشوند.
وی با تشریح برنامههای جمهوری اسلامی ایران در حوزه هوش مصنوعی گفت: در چارچوب برنامههای توسعه پنجساله كشور، توسعه دستیارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای ارتقای كیفیت خدمات الكترونیكی در اولویت قرار گرفته و بخشی از این سامانهها نیز راهاندازی شدهاند. همچنین صدور مجوز برای اپراتورهای تخصصی هوش مصنوعی در دستور كار قرار دارد.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با تأكید بر نقش آموزش در توسعه این فناوری افزود: همكاری گستردهای میان دولت و دانشگاهها برای ارتقای مهارتهای هوش مصنوعی دانشجویان و فارغالتحصیلان آغاز شده و آموزشهای تخصصی این حوزه برای صنایع نیز در برنامه جامع توسعه كشور پیشبینی شده است.
صدر با اشاره به برنامههای كشور برای توسعه زیرساختهای ملی هوش مصنوعی تصریح كرد: توسعه توان پردازشی، ایجاد زیرساختهای نرمافزاری ملی و پردازش مدلهای زبان بزرگ (LLM) از برنامههای راهبردی كشور است و جمهوری اسلامی ایران آمادگی كامل دارد تا در قالب همكاریهای منطقهای، بهویژه در توسعه مدل زبان بزرگ فارسی و تبادل تجربیات در زمینه آموزش و مهارتهای هوش مصنوعی با كشورهای منطقه همكاری كند.
اقدامات قهری یكجانبه مانعی برای تحقق جامعه اطلاعاتی
معاون وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالشهای جهانی تحول دیجیتال گفت: سرعت تحولات فناوری، به جای كاهش شكاف دیجیتال، در بسیاری از موارد به تعمیق آن منجر شده است و این روند با تنشهای سیاسی بینالمللی و اعمال اقدامات قهری یكجانبه از سوی برخی كشورها تشدید میشود.
وی تأكید كرد: محدودیتهای ایجادشده در مسیر انتقال فناوری و رقابت شركتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در كشورهای در حال توسعه، مانعی جدی برای تحقق اهداف جامعه اطلاعاتی و كاهش شكاف دیجیتال به شمار میرود.
صدر در پایان با تأكید بر استمرار حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در مجامع بینالمللی خاطرنشان كرد: ایران ضمن پیگیری اهداف توسعه ملی، از همكاریهای بینالمللی برای شكلدهی آیندهای عادلانه، فراگیر و پایدار در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات حمایت میكند و معتقد است فناوری، بهویژه هوش مصنوعی، باید در خدمت شمول، برابری و توسعه پایدار همه كشورها، بدون هیچگونه استثنا، قرار گیرد.
