سفیر ایران در سازمان ملل در نامهای به دبیر كل و رئیس شورای امنیت نوشت: آمریكا از همان آغاز و بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم تاكنون، نهتنها به تعهدات خود عمل نكرده، بلكه بهطور فعال و نظاممند، مبانی و اركان اصلی آن را تضعیف كرده است.
متن نامه امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد به دبیر كل و رئیس شورای امنیت درباره «نقضهای اساسی یادداشت تفاهم اسلامآباد از سوی آمریكا و تداوم اقدامات تجاوزكارانه آن علیه ایران» به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
متعاقب دستور دولت متبوعم، مایلم مطالب زیر را به اطلاع جنابعالی و اعضای شورای امنیت برسانم. اقدامات تجاوزكارانه و بدون تحریك قبلی ایالات متحده آمریكا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران از 28 فوریه 2026 آغاز شد. این اقدامات، كه در نقض آشكار بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد و قاعده آمره منع تجاوز صورت گرفت، مشتمل بر جنایات جنگی و جنایات متعدد علیه بشریت بوده است.
در پی این تحولات، یادداشت تفاهم چهاردهبندیِ اسلامآباد در تاریخ 17 ژوئن 2026 به امضای رؤسای جمهور جمهوری اسلامی ایران و ایالاتمتحده رسید. این یادداشت تفاهم از همان ابتدا نه بر پایهاعتمادی كه اساساً اصلاً وجود نداشت، بلكه بر مبنای ساختاری روشن با عنوان «تعهد در برابر تعهد» تنظیم شد تا فرصتی واقعی برای دیپلماسی فراهم آورد و چارچوبی برای حلوفصل مسالمتآمیز مسائل حلنشده از طریق تعهدات متقابل و دوجانبه ایجاد كند.
ایالات متحده تقریباً از همان آغاز و بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم تاكنون، نهتنها به تعهدات خود عمل نكرده، بلكه بهطور فعال و نظاممند، مبانی و اركان اصلی آن را تضعیف كرده است. حملات نظامی مكرر علیه حاكمیت و تمامیت ارضی ایران، لغو غیرقانونی مجوز فروش نفت ایران، پیشبرد طرح ایجاد مسیری دریایی و موازی در تنگه هرمز برخلاف ترتیبات مورد توافق، و تداوم حمایت از تجاوز رژیم اسرائیل علیه لبنان، از جمله اقداماتی هستند كه نقض بنیادین و صریح تعهدات ایالات متحده محسوب میشوند.
این الگوی نظاممند نقض تعهدات، بیش از همه در رفتار ایالات متحده در قبال بند 5 یادداشت تفاهم نمایان است. این بند صراحتاً مسئولیت جمهوری اسلامی ایران در تعیین ترتیبات عبور ایمن شناورها از تنگه هرمز را به رسمیت میشناسد.
بااینحال، ایالات متحده در نقض آشكار این بند، بهطور یكجانبه ترتیبات مزبور را به چالش كشیده و درصدد تحمیل مسیری دریایی و موازی برآمده است. این اقدامات یكجانبه، در كنار تداوم اقدامات تجاوزكارانه علیه ایران، نقض اساسی یادداشت تفاهم و نقض بنیادین چارچوب مورد توافق به شمار میروند.
این اقدامات عامدانه، حسابشده و مستمر، تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت بینالمللی به شمار میروند و بیاعتنایی كامل ایالات متحده به تعهدات حقوقی بینالمللی خود را بیش از پیش آشكار میسازند. این نقضها صرفاً ارقامی انتزاعی بر روی كاغذ نیستند، بلكه هزینه انسانیویرانگری در پی دارند. تلفات ناشی از این اقدامات، كه پیامد مستقیم توسل غیرقانونی ایالات متحده به زور علیه جمهوری اسلامی ایران هستند، بر شمار سنگین جانباختگان این جنگ میافزایند.
با توجه به وخامت این وضعیت، جمهوری اسلامی ایرانمسئولیتهایی را كه به موجب منشور ملل متحد بر عهده شورای امنیت قرار گرفته است، بهویژه در موارد وقوع اقدامات تجاوزكارانه، نقض صلح و تهدید علیه صلح و امنیت بینالمللی، یادآور میشود.
جمهوری اسلامی ایران مصرانه از سازمان ملل متحد میخواهد مسئولیتهایمقرر در منشور را بیدرنگ ایفا كند و با اتخاذ تدابیریفوری، مؤثر و قاطع، ایالات متحده را به توقف اقدامات تجاوزكارانه غیرقانونی و مستمر خود وادار سازد، از هرگونه تشدید بیشتر اوضاع جلوگیری كند و پاسخگویی كامل این كشور را در قبال اقدامات تجاوزكارانه، نقضهای فاحش حقوق بینالملل و جنایات سنگین ناشیاز آنها تضمین نماید.
مایه تأسف است كه قصور شورای امنیت در اتخاذ اقدامات بهموقع، مؤثر و قاطع در واكنش به این نقضهای آشكار منشور ملل متحد، ایالات متحده را در ادامه و تشدید توسل غیرقانونی به زور علیه جمهوری اسلامی ایران جسورتر ساخته و بدینترتیب، اقتدار شورا را تضعیف و صلح و امنیت بینالمللی را به مخاطره افكنده است.
جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأكید میكند كه ایالاتمتحده مسئولیت كامل و بیچونوچرای تمامی پیامدهای ناشی از توسل غیرقانونی خود به زور و نیز تهدید جدیناشی از اقدامات غیرقانونی این كشور علیه صلح و امنیت بینالمللی را بر عهده دارد. جمهوری اسلامی ایران با قاطعیت از منافع ملی خود صیانت خواهد كرد، از حاكمیت خویش حفاظت خواهد نمود و در برابر هرگونه تجاوز از تمامیت ارضی خود دفاع خواهد كرد.
شرح تفصیلی موارد نقض یادداشت تفاهم اسلامآباد از تاریخ 18 ژوئن لغایت 13 جولای 2026 به قرار ذیل میباشد:
از زمان امضای یادداشت تفاهم، و بهویژه طی سه روز گذشته، ایالات متحده اكثریت قریببهاتفاق مفاد و تعهدات مندرج در آن را بهنحو اساسی نقض كرده و بدینترتیب، عملاً یادداشت تفاهم را بلااثر ساخته است. موارد زیرنمونههایی از این نقضها به شمار میروند:
1. نقض بندهای 1 و 4 مورخ 18 ژوئن 2026: پیتهگست، وزیر جنگ ایالات متحده، آمادگی خود را برایازسرگیری عملیات نظامی و برقراری مجدد محاصره دریایی علیه ایران اعلام كرد. این اظهارات متضمن تهدیدبه توسل به زور و مغایر با مفاد بیقیدوشرط آتشبس بود.
2. نقض بند 1 مورخ 18 لغایت 20 ژوئن 2026:رژیم اسرائیل، برخلاف تعهد به خاتمه تمامی عملیاتنظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، به حملات هواییخود علیه لبنان ادامه داد و شمار تلفات انسانی از 68 نفر به 83 نفر افزایش یافت.
3. نقض بند 1 مورخ 19 ژوئن 2026: حملات هواییرژیم اسرائیل علیه لبنان ادامه یافت و تنها در یك روز 30 مورد نقض ثبت شد كه بیش از 150 كشته و زخمی بر جای گذاشت. این اقدامات ناقض تعهد به پایاندادن به عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، بود.
4. نقض بند 1 مورخ 21 ژوئن 2026: رئیسجمهورایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال تهدیدكرد كه ایران را «بار دیگر، اما این بار شدیدتر» هدف حمله قرار خواهد داد. این اظهارات مستقیماً ناقض ممنوعیت تهدید به توسل به زور بود.
5. نقض بندهای 1، 2 و 5 مورخ 21 ژوئن 2026:رئیسجمهور ایالات متحده در مصاحبهای با فاكس نیوزتهدید كرد كه «كنترل تنگه را به دست خواهد گرفت» و از عبور شناورها عوارض دریافت خواهد كرد. این اظهارات حاكمیت ایران و ترتیبات مورد توافق درباره تنگه هرمز را تضعیف میكرد.
6. نقض بند 1 مورخ 22 ژوئن 2026: نیروهای رژیماسرائیل در چندین استان لبنان مرتكب هشت مورد نقض، از جمله گلولهباران با تانك، حملات پهپادی و تخریبمنازل، شدند و بدینترتیب، به نقض بند 1 ادامه دادند.
7. نقض بند 1 مورخ 23 ژوئن 2026: نیروهای رژیماسرائیل در نبطیه و جنوب لبنان مرتكب 14 مورد نقض، شامل حملات پهپادی و كوادكوپتری، تیراندازی و عملیاتپاكسازی، شدند و تعهد به پایاندادن به عملیات نظامیدر همه جبههها را نقض كردند.
8. نقض بند 11 مورخ 23 ژوئن 2026: رئیسجمهورایالات متحده اعلام كرد كه وجوه آزادشده متعلق به ایراندر حسابی امانی و تحت كنترل ایالات متحده قرار خواهد گرفت. این اقدام، برخلاف الزامات یادداشت تفاهم، دسترسی كامل ایران به داراییهای مسدودشده خود را محدود میكرد.
9. نقض بند 1 مورخ 24 ژوئن 2026: نیروهای رژیماسرائیل در نبطیه مرتكب 20 مورد نقض، از جمله حملات پهپادی، گلولهباران توپخانهای و استفاده از فسفر سفید، شدند.
10. نقض بند 11 مورخ 24 ژوئن 2026: اسكات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، اعلام كرد كه وزارت خزانهداری این كشور بر وجوه آزادشده ایران نظارت خواهد كرد و بدینترتیب، محدودیتهای بیشتری مغایر با دسترسی كامل ایران به این وجوه اعمال كرد.
11. نقض بندهای 5 و 2 مورخ 23 لغایت 27 ژوئن 2026: ایالات متحده یك مسیر دریایی موازی در نزدیكیعمان ایجاد كرد. این اقدام تلاشی برای دورزدن ترتیباتتعیینشده از سوی ایران برای عبور ایمن شناورها و تضعیف گفتوگوی ایران و عمان درباره نحوه اداره آتیتنگه بود.
12. نقض بند 1 مورخ 26 ژوئن 2026: فرماندهیمركزی ایالات متحده چندین حمله هوایی علیه شماری از نقاط و تأسیسات ایران انجام داد كه مصداق توسل مستقیم به زور علیه ایران بود.
13. نقض بند 1 مورخ 27 ژوئن 2026: چارچوبی سهجانبه میان ایالات متحده، رژیم اسرائیل و لبنان منعقد شد كه حضور نظامی خارجی در لبنان را تداوم میبخشید و اعمال حاكمیت لبنان را مقید و مشروط میساخت. این چارچوب ناقض تعهد به تضمین تمامیت ارضی لبنان بود.
14. نقض بند 1 مورخ 28 ژوئن 2026: نیروهایرژیم اسرائیل در لبنان مرتكب 20 مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی، تخریب و استفاده از فسفر سفید، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به 391 مورد رسید و شمار تلفات نیز به 103 كشته و 152 مجروح لبنانی افزایش یافت.
15. نقض بند 1 مورخ 28 ژوئن 2026: رئیسجمهورایالات متحده از انجام دومین حمله هوایی این كشور علیهایران طی 48 ساعت خبر داد. این حمله نشاندهنده شكلگیری الگویی مستمر از توسل به زور بود.
16. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 28 ژوئن 2026:رئیسجمهور ایالات متحده تهدید كرد كه «جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت». این اظهارات ناقض ممنوعیت تهدید علیه حاكمیت و تمامیت ارضی ایران بود.
17. نقض بندهای 5 و 9 مورخ 28 لغایت 30 ژوئن 2026: پروازها و حملات نظامی ایالات متحده عملیاتمینروبی ایران را مختل كرد و مانع بازگشایی تنگه شد.
همچنین، ورود غیرمجاز یك فروند جنگنده اف-15 و استقرار شش فروند هواپیمای ئیای-18 جی، تعهد به عدم افزایش و تقویت نیروها را نقض كرد.
18. نقض بند 1 مورخ 29 ژوئن 2026: اسرائیلكاتز، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، اظهار داشت كه رهبر معظم ایران «برای كشتن نشان شده است». این اظهارات تهدید به توسل به زور از سوی یك طرف متحد محسوب میشد
19. نقض بند 1 مورخ 29 ژوئن 2026: اسرائیل كاتز، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، اعلام كرد كه رژیم اسرائیل از مناطق امنیتی واقع در لبنان عقبنشینی نخواهد كرد. این موضع ناقض تعهد به تضمین حاكمیت و تمامیت ارضی لبنان بود
20. نقض بند 1 مورخ 29 ژوئن 2026: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل در نبطیه و جنوب لبنان مرتكب 26 مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، تخریب و حملات توپخانهای، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به 417 مورد رسید و شمار تلفات نیز به 103 كشته و 152 مجروح افزایش یافت.
21. نقض بند 1 مورخ 30 ژوئن 2026: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل مرتكب 22 مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی، تخریب منازل و آتشافروزی، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به 439 مورد رسید و شمار تلفات نیز به 103 كشته و 152 مجروح لبنانی افزایش یافت.
22. نقض بند 1 مورخ 30 ژوئن 2026: معاون رئیسجمهور ونس اظهار داشت كه رئیسجمهور «حاضر است ایران را بمباران كند». این اظهارات تهدید به توسل به زور محسوب میشد.
23. نقض بند 9 مورخ 30 ژوئن 2026: حركت گروه آماده آبیـخاكی یواساس باكسر در منطقه، اقدامیتحریكآمیز و مغایر با حفظ وضع موجود و تعهد به عدم افزایش و تقویت نیروها تلقی شد.
24. نقض بند 1 مورخ 1 جولای 2026: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل مرتكب 22 مورد نقض، از جمله حملات پهپادی و كوادكوپتری، تیراندازی و تخریب، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشتتفاهم به 461 مورد رسید و شمار تلفات نیز به 103 كشته و 152 مجروح افزایش یافت.
25. نقض بند 1 مورخ 2 جولای 2026: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل در چهار استان مرتكب 31 مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی و تخریب، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به 492 مورد رسید و شمار تلفات نیز به 103 كشته و 152 مجروح لبنانی افزایش یافت.
26. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 4 جولای 2026:رئیسجمهور ایالات متحده در گفتوگو با اكسیوس، با اشاره به مقامات ایرانی، اظهار داشت كه «یك حمله میتواند همه آنها را نابود كند». این اظهارات حاكمیت و استمرار موجودیت دولت ایران را تهدید میكرد.
27. نقض بند 1 مورخ 5 جولای 2026: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل در چهار استان لبنان مرتكب 23 مورد نقض شدند.
28. نقض بند 1 مورخ 6 جولای 2026: نیروهایرژیم اسرائیل در قلمرو لبنان مرتكب 33 مورد نقض یادداشت تفاهم شدند كه شامل 11 حمله توپخانهای، 6 حمله پهپادی، 2 حمله كوادكوپتری، 10 مورد تخریبساختمانهای مسكونی با استفاده از مهمات انفجاری و 4 مورد تیراندازی و درگیری بود. این اقدامات آشكارا ناقض تعهد به خاتمه دائمی عملیات نظامی در همه جبههها بودند.
29. نقض بند 1 مورخ 6 جولای 2026: رئیسجمهورایالات متحده تهدید كرد كه «كار را تمام خواهد كرد» و «ظرف یك ساعت پلها را منهدم خواهد ساخت». ایناظهارات تهدید صریح به توسل به زور علیه زیرساختهایایران محسوب میشد.
30. نقض بند 10 مورخ 7 جولای 2026: دفتر كنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده (اوفك) مجوز عمومی X را لغو و مجوز X1 را صادر كرد و بدینترتیب، عملاً مجوز تولید، تحویل و فروش نفت ایران را لغو نمود.
31. نقض بند 1 مورخ 7 جولای 2026: فرماندهیمركزی ایالات متحده بیش از 80 هدف در ایران را مورد حمله قرار داد كه مصداق دیگری از توسل مستقیم به زور بود.
32. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 8 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده حدود 90 هدف در ایرانرا مورد حمله قرار داد كه بر اثر آن 17 نفر كشته و 115 نفر، از جمله شماری غیرنظامی، مجروح شدند. اینحملات نقض جدی ممنوعیت توسل به زور و تعهد به احترام به حاكمیت ایران محسوب میشد.
33. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 9 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده دور جدیدی از حملات تهاجمی علیه ایران انجام داد و حدود 90 هدف و زیرساخت را مورد اصابت قرار داد. این حملات نقض دیگری از تعهد به خاتمه عملیات نظامی و احترام به حاكمیت و تمامیت ارضی ایران بود.
34. نقض بند 9 مورخ 10 جولای 2026: وزارت خزانهداری ایالات متحده تحریمهای جدیدی علیه هشت شخص و شش نهاد ایرانی اعمال كرد و بدینترتیب، تعهد به عدم اعمال تحریمهای جدید را نقض نمود.
35. نقض بند 1 مورخ 10 جولای 2026:رئیسجمهور ایالات متحده رسماً اعلام كرد: «آتشبس پایان یافته است!» این اعلام یكجانبه، نقض آشكار تعهد مقرر در بند 1 یادداشت تفاهم مبنی بر خاتمه فوری و دائمی عملیات نظامی بود.
36. نقض بند 1 مورخ 11 جولای 2026:رئیسجمهور ایالات متحده اعلام كرد كه «1000 موشك علیه ایران قفل و آماده شلیك هستند» و تهدید كرد كه «تمامی مناطق ایران را بهطور كامل ویران و نابود خواهد كرد». این اظهارات تهدیدی جدی به توسل به زور بود.
37. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 11 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده دور دیگری از حملات را انجام داد و حدود 140 هدف را مورد اصابت قرار داد. بدینترتیب، مجموع اهداف مورد حمله طی آن هفته به بیشاز 300 هدف رسید.
38. نقض بندهای 5 و 9 مورخ 11 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده تأیید كرد كه نیروهایآمریكایی، با اسكورت دریایی و پوشش هوایی، عبور بیش از 800 شناور تجاری را از مسیر دریایی جایگزینِ تحت مدیریت نظامی ایالات متحده تسهیل كردهاند. این مسیردریایی موازی، ترتیبات قانونی ایران را دور میزند، با نقش محوری ایران در ازسرگیری تردد مغایرت دارد، گفتوگوی ضروری ایران و عمان را تضعیف میكند و موجب ورود نیروهای بیشتری به منطقه میشود.
39. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 12 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده دور دیگری از حملات را انجام داد و دهها هدف در ایران را مورد اصابت قرار داد.
40. نقض بندهای 1 و 2 مورخ 13 جولای 2026:فرماندهی مركزی ایالات متحده همچنان به انجام دورهایجدید حملات و هدف قراردادن شمار بیشتری از اهداف در ایران ادامه میدهد.
41. نقض بندهای 1 و 5 مورخ 13 جولای 2026:رئیسجمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال اعلام كرد كه ایالات متحده «از این پس با عنوان «نگهبان تنگه هرمز» شناخته خواهد شد». وی همچنیناعلام كرد كه «تمامی هزینههای لازم برای انجام وظیفهتأمین ایمنی و امنیت» در تنگه هرمز، «به میزان 20 درصد از تمامی محمولههای حملشده»، به ایالات متحده بازپرداخت خواهد شد.
42. نقض بندهای 1 و 4 مورخ 13 جولای 2026:رئیسجمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال، «برقراری مجدد محاصره ایران» را اعلام كرد و بدینترتیب، از اعمال دوباره محاصره علیه ایران خبر داد.
تأكید میشود كه هریك از گزارشهای مربوط به ایننقضها رسماً به میانجیها ابلاغ شد و از آنان درخواست گردید با تسهیلگری خود، زمینه توقف فوری این نقضها و اخذ تضمینهای قاطع مبنی بر عدم تكرار آنها را فراهم آورند. بااینحال، ایالات متحده نهتنها به تعهدات خود عمل نكرد، بلكه با بیاعتنایی كامل به تعهدات خویش ذیلیادداشت تفاهم، همچنان بر شدت اقدامات غیرقانونیخود افزود.